Nacionalni dan borbe protiv raka dojke obeležava se danas sa ciljem podizanja svesti opšte javnosti o značaju prevencije, ranog otkrivanja bolesti i pravovremenog započinjanja lečenja osoba obolelih od karcinoma dojke.
Prema procenama Međunarodne agencije za istraživanje raka, karcinom dojke kod žena predstavlja najčešće maligno oboljenje, a ono je i vodeći uzrok smrti od malignih bolesti kod žena. Prema poslednjim dostupnim podacima Svetske zdravstvene organizacije i procenama Međunarodne agencije za istraživanje raka za 2022. godinu, u svetu je registrovano oko 2,3 miliona novoobolelih žena svih uzrasta od karcinoma dojke, dok je od iste bolesti umrlo više od 650.000 žena. Prema poslednjim podacima istih izvora, u Evropi je registrovano više od pola miliona novoobolelih žena od raka dojke, a umrlo je oko 160.000 žena. Procene su da, ukoliko se nastave dosadašnji trendovi obolevanja i umiranja, do 2050. godine biće registrovano 3,2 miliona novih slučajeva i 1,1 milion smrtnih ishoda povezanih sa ovim oboljenjem godišnje.
GZJZ Beograd navodi da je i u Srbiji rak dojke najčešći maligni tumor u obolevanju i drugi najčešći tumor u umiranju kod žena. Prema poslednjim podacima Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“, u Srbiji je registrovano 4.544 novoobolelih i 1.700 umrlih žena od raka dojke.
Ukazuju da, ukoliko se otkrije na vreme, rak dojke je izlečiv u preko 90 odsto slučajeva, jer su tada terapijske mogućnosti veće i lečenje je efikasnije, čime se podiže kvalitet života obolelih žena.
Najvažniji faktori rizika za nastanak karcinoma dojke, pored svakako ženskog pola, su i: starije životno doba, genetska predispozicija, dužina reproduktivnog perioda, broj porođaja, godine pri rođenju prvog deteta, gojaznost, konzumacija alkohola, proliferativne bolesti dojke, karcinom kontralateralne dojke ili endometrijuma, izloženost zračenju, fizička neaktivnost i uticaj geografskog podneblja. Navode da neke od ovih faktora nije moguće menjati, dok je na druge moguće uticati.
Ističu da je zabrinjavajuće to što se rak dojke kod znatnog broja žena u Srbiji otkriva kasno, a jedina efikasna mera za smanjenje stope umiranja od ove bolesti je rano otkrivanje, odnosno sekundarna prevencija.
Skrining je preliminarno otkrivanje do tada neprepoznatih poremećaja zdravlja u fazi kada nema nikakvih simptoma bolesti, uz pomoć lako i brzo primenljivih postupaka (testova). Na skrining raka dojke pozivaju se žene starosti od 50 do 69 godina, a mamografski preventivni pregledi predviđeni su da se rade svim ženama navedenog uzrasta na dve godine.
Prateći preporuke Svetske zdravstvene organizacije i iskustva evropskih zemalja u sprovođenju populacionih skrining programa, u Srbiji je u decembru 2012. godine započet program organizovanog skrininga raka dojke koji ima za cilj smanjenje smrtnosti i unapređenje kvaliteta života žena obolelih od ove bolesti.
